بهترین ارتباطی که میتواند فوایدی برای انسان داشته باشد، در سایهی دوستی، محبت، مهرورزی و خوشبرخوردی امکانپذیر است نه با ستیزهگری؛ از این رو افراد عاقل بسیار مردم دوست هستند.
انسانی که بر پایهی عقل و تفکر رفتار کند از خطا و اشتباه مصون است و در روابط اجتماعی آسیب کمتری به دیگران میرساند. در مقابل کسی که نادان است و از عقل بهرهی کمتری دارد؛ اعمال نادرست و خطاهای بیشتری مرتکب میشود و پیامدها و نتایج اشتباهاتش نیز دیگران را به دردسر خواهد انداخت. از این رو بهتر است از معاشرت با چنین اشخاصی پرهیز شود.
کسی که با نادان دوست باشد، پیوسته در عذاب است.
مسند الامام الرضا (ع)، ج 1، ص 302
* همنشینی با نادان، آدمی را به پرتگاه پستی و خواری میکشاند. سرانجام این همنشینی، پشیمانی است.
* انسانهای تربیت یافته و نیکرفتار در معاشرت با افراد نادان در معرض خطرات جدی قرار دارند. از این رو نباید با هر کسی دست دوستی و برادری داد.
* خرد حکم میکند که همواره خود را از آنچه موجب عذاب ما میشود، مصون داریم. دوستی با نادان نیز یکی از عوامل ایجاد رنج و عذاب است پس باید از آن پرهیز کنیم.
* یک ارزیابی کلی روی دوستان خود داشته باش. ببین تا امروز کدامیک از آن ها تأثیرات مثبت و کدام یک تأثیرات منفی در زندگی شما داشتهاند.
* به نظر تو آرامشی که دوستان خوب به انسان میدهند نتیجهی چیست و آزاری که از دوستان بد میرسد ناشی از چه؟ نتیجهی این ارزیابی حتماً در رابطههای دوستانه و پیدا کردن دوستان جدید برایت مفید خواهد بود.
از جمله وظایف بسیار مهمی که در نظام اجتماعی باید مورد توجه قرار بگیرد محبت و دوستی است. انسان ناگزیر از تعامل با دیگر افراد جامعه است؛ از این رو در سایهی ارتباط توأم با دوستی و مهرورزی است که میتواند زندگی موفقی را برای خویش رقم زند در غیر اینصورت جدالها و منازعات مانع از این میشوند که زندگی آرام و منطقی داشته باشد. امام رضا(ع) در این باره فرمودهاند:
اظهار دوستی و محبت به مردم نیمی از خرد آدمی است.
مسند الامام الرضا (ع)، ج 1، ص 285
بهترین ارتباطی که میتواند فوایدی برای انسان داشته باشد، در سایهی دوستی، محبت، مهرورزی و خوشبرخوردی امکانپذیر است نه با ستیزهگری؛ از این رو افراد عاقل بسیار مردم دوست هستند.
* اگر همه افراد شیوهی دوستی در روابط اجتماعی را برگزینند نتیجهی این اقدام به نفع خود آنها خواهد بود. زیرا به هر کس محبت کنند، او نیز از در دوستی وارد خواهد شد. به این ترتیب این روش همگانی و عمومی میشود.
بیندیشیم
* آیا میدانی که رابطهی دوستی با مردم میتواند رهاوردهای تربیتی و فرهنگی بسیاری برای انسان داشته باشد و زمینه ساز رشد و ترقی علمی و اخلاقی شود؟
* تا به حال در روابط دوستانه با دیگران چه دستاوردهایی داشتهای؟ و در مقابل دیگران را تا چه اندازه از سرمایهی فکر و اندیشهی خود بهرهمند ساختهای؟